Μόναχο: Η αληθινή ιστορία πίσω από την ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
Το Μόναχο του 2005 σε σκηνοθεσία του Στίβεν Σπίλμπεργκ με πρωταγωνιστές τον Έρικ Μπάνα, τον Ντάνιελ Κρεγκ και τον Τζέφρι Ρας, μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας: Έντεκα Ισραηλινοί αθλητές δολοφονούνται στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου. Και κάπου μακριά από τις κάμερες, ξεκινά μια επιχείρηση εκδίκησης που θα κρατήσει για χρόνια.
Μόνο που η ιστορία πίσω από την ταινία είναι ακόμη πιο περίπλοκη. Γιατί ενώ η σφαγή και αρκετές από τις επιχειρήσεις που παρουσιάζονται είναι πραγματικά γεγονότα, η ιστορία της συγκεκριμένης ομάδας πρακτόρων που βλέπουμε στην ταινία αποτελεί σε μεγάλο βαθμό δραματοποίηση.
Η νύχτα που άλλαξε τους Ολυμπιακούς Αγώνες
Στις 5 Σεπτεμβρίου 1972, μέλη της παλαιστινιακής οργάνωσης Μαύρος Σεπτέμβρης εισέβαλαν στο Ολυμπιακό Χωριό του Μονάχου και πήραν ομήρους μέλη της ισραηλινής αποστολής.
Η επιχείρηση κατέληξε σε τραγωδία. Συνολικά 11 μέλη της ισραηλινής Ολυμπιακής ομάδας έχασαν τη ζωή τους, ενώ σκοτώθηκε και ένας Γερμανός αστυνομικός. Η αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης στο αεροδρόμιο του Φύρστενφελντμπρουκ μεταδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο και μετέτρεψε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου σε ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα στην ιστορία του θεσμού.
Στην ταινία, ο Σπίλμπεργκ δεν μένει μόνο στη σφαγή. Η ιστορία συνεχίζεται μετά τις κάμερες και τα πρωτοσέλιδα, όταν η ισραηλινή κυβέρνηση αποφασίζει να κυνηγήσει ανθρώπους που θεωρούνται υπεύθυνοι για την επίθεση.
Ο Έρικ Μπάνα υποδύεται τον Άβνερ Κάουφμαν, έναν πράκτορα που αναλαμβάνει να ηγηθεί μιας μικρής ομάδας. Μαζί του βρίσκονται ο Στιβ, τον οποίο υποδύεται ο Ντάνιελ Κρεγκ, ο Ρόμπερτ του Ματιέ Κασοβίτς, ο Καρλ του Σιαράν Χιντς και ο Χανς του Χανς Ζίσλερ.
Οι πέντε άνδρες κινούνται στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, αναζητώντας τους στόχους τους. Ρώμη, Παρίσι, Κύπρος, Αθήνα, Βηρυτός και τελικά Ισπανία γίνονται σταθμοί μιας αποστολής που σταδιακά μετατρέπεται από επιχείρηση αντιποίνων σε προσωπικό εφιάλτη.
Κάθε χτύπημα φέρνει το επόμενο. Και όσο αυξάνονται οι νεκροί, τόσο μεγαλώνει και η αμφιβολία των ίδιων των πρακτόρων για το αν αυτό που κάνουν αποτελεί δικαιοσύνη ή απλώς έναν ακόμη κρίκο σε έναν ατελείωτο κύκλο εκδίκησης.
Οι πραγματικές δολοφονίες
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι αρκετά από τα γεγονότα που παρουσιάζει ο Σπίλμπεργκ έχουν πραγματική βάση.
Ο Γουέιλ Ζουάιτερ, που στην ταινία παρουσιάζεται να ζει στη Ρώμη ως ποιητής, δολοφονήθηκε πράγματι τον Οκτώβριο του 1972. Σαράντα μία ημέρες μετά τη σφαγή, πυροβολήθηκε στην είσοδο της πολυκατοικίας του.
Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, ο Μαχμούντ Χαμσάρι, ανώτερο στέλεχος της PLO, σκοτώθηκε στο Παρίσι από βόμβα που είχε τοποθετηθεί κάτω από το τραπέζι του τηλεφώνου του.
Ακολούθησαν και άλλες επιχειρήσεις, ενώ τον Απρίλιο του 1973 πραγματοποιήθηκε στη Βηρυτό η «Επιχείρηση Άνοιξη της Νεότητας». Ισραηλινές δυνάμεις εισέβαλαν σε στόχους της PLO και σκότωσαν τρία σημαντικά στελέχη της: τον Μοχάμεντ Γιουσέφ αλ-Νατζάρ, τον Καμάλ Αντουάν και τον Καμάλ Νάσερ.
Ανάμεσα στα πρόσωπα που βρέθηκαν στο στόχαστρο ήταν και ο Αλί Χασάν Σαλαμέχ, ένα από τα σημαντικότερα στελέχη της «Μαύρης Σεπτέμβρη». Η πραγματική του δολοφονία, όμως, ήρθε αρκετά χρόνια αργότερα. Το 1979 σκοτώθηκε στη Βηρυτό από παγιδευμένο αυτοκίνητο, σε επίθεση που σκότωσε επίσης τέσσερις αθώους ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 18.
Πόσο πιστή είναι η ταινία στην πραγματικότητα;
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη ιδιαιτερότητα του «Μόναχο». Η ταινία βασίζεται στο βιβλίο Vengeance του Τζορτζ Τζόνας, το οποίο παρουσιάζει την ιστορία μιας ομάδας πρακτόρων που συμμετείχε στην εκστρατεία αντιποίνων. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αφήγηση έχει αμφισβητηθεί έντονα.
Ο Άβνερ Κάουφμαν, όπως και οι υπόλοιποι βασικοί χαρακτήρες, δεν πρέπει να θεωρούνται απλές κινηματογραφικές μεταφορές πραγματικών πρακτόρων. Ο χαρακτήρας του Άβνερ έχει συνδεθεί με τον Γιουβάλ Αβίβ, ο οποίος υποστήριξε ότι ήταν ο άνθρωπος πίσω από την κινηματογραφική ιστορία, όμως η συγκεκριμένη ταύτιση έχει αμφισβητηθεί.
Παρόμοια είναι η περίπτωση της ομάδας των πέντε. Η ταινία δημιουργεί την εικόνα μιας μικρής, αυτόνομης ομάδας που ταξιδεύει από χώρα σε χώρα και οργανώνει τις επιχειρήσεις της με τη βοήθεια ενός Γάλλου πληροφοριοδότη. Σύμφωνα με μαρτυρίες πρώην στελεχών της Μοσάντ, η πραγματική εκστρατεία ήταν πολύ πιο σύνθετη, με περισσότερα πρόσωπα, διαφορετικές ομάδες και πολλαπλές πηγές πληροφοριών.
Ο Σπίλμπεργκ, ωστόσο, προσπάθησε να διατηρήσει την ιστορική αίσθηση των πραγματικών γεγονότων. Χρησιμοποίησε ακόμη και αυθεντικά τηλεοπτικά πλάνα από την ομηρία του 1972, ενώ η απεικόνιση του θανάτου των Ισραηλινών αθλητών βασίστηκε στα στοιχεία των αυτοψιών.
Υπάρχει, όμως, ένα πραγματικό περιστατικό που δείχνει πόσο επικίνδυνη ήταν αυτή η εκστρατεία και δεν βρίσκεται στο επίκεντρο της ταινίας: η υπόθεση του Λίλεχαμερ.
Το 1973, πράκτορες της Μοσάντ στη Νορβηγία θεώρησαν ότι είχαν εντοπίσει τον Αλί Χασάν Σαλαμέχ. Σκότωσαν όμως τον Αχμέντ Μπουσίκι, έναν Μαροκινό σερβιτόρο που δεν είχε σχέση με τον «Μαύρο Σεπτέμβρη». Η λανθασμένη ταυτοποίηση οδήγησε στη σύλληψη και καταδίκη πρακτόρων της Μοσάντ και αποτέλεσε μία από τις πιο σοβαρές αποτυχίες της επιχείρησης.
Το μήνυμα του Σπίλμπεργκ για τον κύκλο εκδίκησης
Έτσι, το Μόναχο δεν είναι ούτε ντοκιμαντέρ ούτε μια απόλυτα πιστή αναπαράσταση των μυστικών επιχειρήσεων της Μοσάντ. Είναι μια δραματοποιημένη εκδοχή πραγματικών γεγονότων, βασισμένη σε μια πηγή που αμφισβητήθηκε, αλλά ταυτόχρονα γεμάτη από πραγματικά πρόσωπα, πραγματικές δολοφονίες και ιστορικά γεγονότα.
Και τελικά αυτό είναι που κάνει την ταινία του Σπίλμπεργκ τόσο ενδιαφέρουσα, δεν προσπαθεί απλώς να απαντήσει στο ποιοι ήταν οι στόχοι και ποιοι τους κυνήγησαν. Θέτει ένα πολύ πιο δύσκολο ερώτημα, αν μια πράξη εκδίκησης μπορεί πραγματικά να κλείσει έναν κύκλο βίας ή αν, αντίθετα, γίνεται η αρχή του επόμενου.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
